W lipcu 2026 roku w sądzie federalnym w San Francisco odbyła się rozprawa dotycząca wniosku o wydanie wyroku w trybie uproszczonym w pozwie Anthropic przeciwko Departamentowi Wojny. Sędzia Rita F. Lin zadała pytania sugerujące, że argumenty rządu słabną. Sprawa może zakończyć się trwałym zakazem stosowania ograniczeń wobec firmy.

Tło sporu między Anthropic a Departamentem Wojny

Sprawa Anthropic PBC v. U.S. Department of War et al. dotyczy prezydenckiego rozporządzenia zakazującego agencjom federalnym korzystania z technologii Anthropic. Sędzia Lin wcześniej wydała zabezpieczenie roszczenia wstrzymujące wdrożenie tego zakazu oraz uniemożliwiające oznaczenie firmy jako podmiotu stwarzającego ryzyko w łańcuchu dostaw. Rząd argumentował utratę zaufania po odmowie Anthropic zmiany polityki użytkowania na „wszelkie zgodne z prawem zastosowania”.

Sąd nie znalazł dowodów na zdolność Anthropic do sabotażu modelu po dostawie. Stanowi to kluczowy element oceny, czy działania Departamentu Wojny były uzasadnione.

Przebieg rozprawy w sądzie w San Francisco

Na rozprawie obecnych było około dwunastu obserwatorów. Anthropic reprezentowało dziesięć osób, a rząd tylko dwóch prawników. Michael Mongan z kancelarii WilmerHale przemawiał w imieniu powoda, natomiast James Harlow reprezentował stronę pozwaną. Sędzia Lin rozpoczęła od stwierdzenia, że aktualny stan akt jest jeszcze mniej korzystny dla rządu niż podczas wcześniejszego posiedzenia.

Pytania sędzi skupiły się głównie na czterech z pięciu zagadnień skierowanych do pozwanego. Rząd przyznał, że w razie przegranej wnosi jedynie o „umiarkowany zakres ochrony”.

Zastosowanie doktryny Pickeringa do kontraktów AI

Sędzia Lin pytała, czy precedens Pickering v. Board of Education z 1968 roku stosuje się, gdy rząd karze kontrahenta poza samym rozwiązaniem umowy. Harlow potwierdził, że w przypadku wypowiedzenia kontraktu w celu odstraszenia innych firm doktryna Pickeringa nadal obowiązuje. Gdyby jednak rząd rozszerzył zakaz na podmioty prywatne niezwiązane z kontraktami rządowymi, mogłoby to stanowić działanie suwerenne.

Doktryna Pickeringa nie chroni przed wtórnym bojkotem według stanowiska rządu. Sędzia rozważała jednak hipotezę, w której taki bojkot miałby miejsce.

Działania Kongresu zmieniające prawo o ryzyku w łańcuchu dostaw

W projekcie ustawy budżetowej na kolejny rok obronny pojawił się zapis uniemożliwiający oznaczenie krajowej firmy jako ryzyka w łańcuchu dostaw wyłącznie za odmowę przyjęcia określonych warunków kontraktu. Zmiana ta bezpośrednio odnosi się do sporu Anthropic z Departamentem Wojny. Jeśli ustawa wejdzie w życie, przyszłe decyzje administracji będą musiały uwzględniać tę nową granicę.

Taki zapis może ograniczyć możliwość wykorzystywania mechanizmu oceny ryzyka w łańcuchu dostaw do egzekwowania polityk użytkowania modeli AI przez podmioty prywatne.

Konsekwencje dla innych dostawców modeli językowych

Wyrok w tej sprawie może wpłynąć na relacje między administracją a firmami takimi jak OpenAI czy Google. Jeśli sąd uzna, że rząd nie może karać kontrahentów za odmowę rezygnacji z własnych polityk bezpieczeństwa, firmy zyskają silniejszą pozycję negocjacyjną. Jednocześnie pozostanie pytanie o zakres odpowiedzialności dostawców za potencjalne nadużycia modeli przez agencje federalne.

Sprawa trafiła także do sądu apelacyjnego w Dystrykcie Kolumbii, gdzie rozpatrywany jest równoległy pozew oparty na innej podstawie prawnej.

Możliwe scenariusze ostatecznego wyroku

Anthropic zostało poproszone o przedstawienie propozycji kształtu ostatecznego orzeczenia. Sędzia Lin może ograniczyć zakaz do konkretnych agencji lub całkowicie unieważnić oznaczenie jako ryzyko w łańcuchu dostaw. Rząd z kolei sugeruje, że nawet w razie przegranej powinien zachować możliwość wprowadzenia pewnych ograniczeń.

Ostateczny wyrok może zdefiniować na lata relacje między twórcami zaawansowanych modeli AI a instytucjami rządowymi w Stanach Zjednoczonych.

Źródła:

LessWrong, courtlistener.com, congress.gov, storage.courtlistener.com